واریز مرحله سوم یارانه‌ها در ۲۸ فروردین سال ۹۰ خبر داد …

 

 

به گزارش ایسنا، “محمود صلاحی” در جلسه ستاد هدفمندی یارانه‌های استان، اظهار داشت: افزایش بهره‌وری، راندمان تولید، اصلاح الگوی مصرف و بهینه‌سازی روشها و فرآیندها از اثرات مثبت اجرای قانون هدفمندی یارانه‌هاست.

وی افزود: یکی از مهمترین علل موفقیت اجرای این قانون، همراهی و همکاری مردم با مسئولان بوده است که باید در این خصوص از مردم قدردانی شود.

استاندار خراسان رضوی با اشاره به موفقیت‌آمیز بودن اجرای طرح تاکنون و واریز دو مرحله یارانه به حساب مردم، خواستار تسریع در روند واریز
  

شتاب در رساندن پیام

 سریال «به کجا چنین شتابان»، ساخته ابوالقاسم طالبی مدتی است روی آنتن رفته است. به کجا چنین شتابان را می‌توان در ردیف سریال‌های خانوادگی جای داد؛ سریالی که با محور قرار دادن جوانان سعی دارد نشان دهد اولین چالشی که خانواده‌ها با آن روبه‌رو هستند، جوانان و خواسته‌های آنان است که با تمناها و خواسته‌های جوانان دیروز کاملا متفاوت است.
اما آیا طالبی توانسته این سوژه خوب و قابل اعتنا را در سریال خود بدرستی به تصویر بکشد و مخاطبان را با خود همراه کند؟ برای یافتن پاسخی مناسب به این پرسش، سریال به کجا چنین شتابان را از چند منظر بررسی می‌کنیم.
طرح قصه و فیلمنامه: در تیتراژ سریال به کجا چنین شتابان نام 2 نویسنده دیده می‌شود. یکی خود طالبی که دیالوگ‌ها را نوشته و دیگری لیلی کریمان که گویا اصل فیلمنامه را نوشته است. حضور یک زن در ترکیب نویسندگان فیلمنامه را می‌توان دلیلی دانست بر این‌که سریال به کجا چنین شتابان توانسته روابط میان خانواده‌ها را بخوبی ترسیم کند و نقش عزیز به عنوان بزرگ خانواده را پررنگ و باورپذیر جلوه دهد. فیلمنامه به کجا چنین شتابان خوب آغاز شد. مرگ پدر بزرگ باعث شد همه اعضای خانواده دور هم جمع شوند. خانواده‌ای که به سنت‌ها پایبند هستند و در محله‌ای قدیمی زندگی می‌کنند. داماد خانواده که از قماشی دیگر است و پولش از پارو بالا می‌رود نیز به مراسم عزاداری می‌آید و بیننده متوجه می‌شود که پسر بزرگ خانواده با داماد کینه قدیمی دارد و اصلا نمی‌تواند او را تحمل کند. در همان قسمت اول، جناح‌بندی شخصیت‌ها شکل گرفت و آدم‌های خوب و آدم‌های بد مشخص شدند و بیننده متوجه شد که از همین ابتدا باید حق را به چه کسی بدهد و حتی حضور عزیز هم نخواهد توانست باعث تلطیف این مرزبندی سیاه و سفید شود. عزیز هم به مرور تبدیل به شخصیتی شد که طرفدار خوب‌های مطلق بود و به نوه‌های خود مدام گوشزد می‌کند که از بدهای مطلق دوری کنند.
اشکال کار از جایی شروع می‌شود که اصالت خانواده ایرانی و خطراتی که این اصالت را تهدید می‌کند در دام شعارهایی می‌افتد که از طریق دیالوگ‌ها به بیننده منتقل می‌شودبه گزارش جام جم ، اصل موضوعی که فیلمنامه به کجا چنین شتابان طرح می‌کند، اصالت دارد. بیشترخانواده‌های ایرانی هنوز در دام مدرنیسم نیفتاده‌اند و به شیوه سنتی زندگی می‌کنند. در این سنت، حرمت به بزرگ‌تر حرف اول را می‌زند که در سریال به کجا چنین شتابان این موضوع بخوبی پرداخته شده است. اما اشکال کار از جایی شروع می‌شود که اصالت خانواده ایرانی و خطراتی که این اصالت را تهدید می‌کند در دام شعارهایی می‌افتد که از طریق دیالوگ‌ها به بیننده منتقل می‌شود؛ دیالوگ‌هایی که کارگردان برای شخصیت‌هایش نوشته است. همین جاست که دوگانگی در ساختار فیلمنامه به کجا چنین شتابان شکل می‌گیرد. از طرفی فیلمنامه راهی ساده را در پیش می‌گیرد که نشان دهد عوامل مختلفی ازجمله زیاده‌خواهی جوانان، تعصبات کور و بیهوده خانواده‌ها، عدم ارتباط درست پدر و مادر با فرزندان خود بخصوص پسرهایی که آرزوهای بزرگ در سر دارند، توضیح مناسب ندادن به فرزندان که همیشه نباید به دنبال ثروت بود و نباید آن را از هر راهی که شده به دست آورد و... باعث می‌شود جوانان راه را به اشتباه بروند. از طرف دیگر کارگردان که نویسنده دیالوگ‌هاست انگار بلندگویی به دست شخصیت‌های سریال خود داده و آنها را وادار کرده پیام‌هایی را که باید غیرمستقیم و در لایه‌های داستان به مخاطب عرضه کنند، فریاد بزنند. همین فریادزدن و شعار زدگی باعث شده سریال به کجا چنین شتابان بخشی از مخاطبان خود را از دست بدهد.
شخصیت‌پردازی این سریال تحت تاثیر همین شعارزدگی، رنگ باخته‌اند و همان‌طور که گفته شد به 2 دسته سیاه و سفید تقسیم شده‌ است. در صورتی که اگر طالبی اجازه می‌داد شخصیت‌های سریال بسادگی راه خود را بروند و زندگی خود را بکنند حتما به کجا چنین شتابان موفق‌تر از اکنون می‌شد. شعارزدگی باعث شده مسائل مهمی که در این سریال طرح می‌شود گل درشت شود و مخاطب در باورپذیری آنها شک کند.

کارگردانی

طالبی در عالم کارگردانی کم تجربه نیست. او تاکنون فیلم‌های ویرانگر، آقای رئیس‌جمهور، عروس افغان، جنگ کودکانه، نغمه و دست‌های خالی را برای سینما کارگردانی کرده است که از این میان می‌توان فیلم نغمه را جزو بهترین‌های او دانست. طالبی در نغمه زندگی زنی را به تصویر کشید که عاشقانه کنار همسر جانباز خود زندگی و با تمام توان از او مراقبت می‌کرد. طالبی در این فیلم بدون افتادن در دام شعار، قصه خود را تعریف کرد و چون سراغ موضوعی تازه رفته بود، مورد ستایش منتقدان سینما هم قرار گرفت. به کجا چنین شتابان اولین سریالی است که طالبی آن را کارگردانی می‌کند، اما در این سریال از تجربیات سینمایی خود استفاده کرده و دکوپاژ و میزانسن قابل قبولی را برای سریال طراحی کرده و بازی‌های قابل قبولی را هم از بازیگران گرفته است؛ هرچند در بازی گرفتن از بازیگران هم خط سیاه و سفید را رعایت کرده و با بزرگنمایی رفتار و کنش شخصیت‌های منفی آنها را تا حدودی غیرقابل باور کرده است.
اشکال کار از جایی شروع می‌شود که اصالت خانواده ایرانی و خطراتی که این اصالت را تهدید می‌کند در دام شعارهایی می‌افتد که از طریق دیالوگ‌ها به بیننده منتقل می‌شوددر این روش دختر و پسر فریدون (داماد خانواده) که هر دو معتاد هستند، بیشتر از بقیه آسیب دیده‌اند. طالبی در روایت خود از فرمول طرح و توطئه استفاده کرده است. آدم‌های بد، مدام در حال توطئه هستند تا جوان خوب قصه را به دام بیندازند و او را نفله کنند تا فریدون انتقام خود را از برادر زنش بگیرد. با استفاده از ترفند طرح و توطئه می‌توان مخاطب را غافلگیر کرد و او را پای سریال نشاند، اما وقتی از همان قسمت اول، این طراحی برای مخاطب لو برود، دیگر او را غافلگیر نمی‌کند تا باعث شود سریال را به صورت مدام پیگیری کند.
طرح و توطئه در یک سریال وقتی جواب می‌دهد که بیننده در این طراحی، در هر قسمت با اطلاعات جدیدی روبه‌رو شده، نه این‌که اطلاعات قبلی با رنگ و لعابی جدید به او داده شود.

بازیگران

انتخاب بازیگران سریال به کجا چنین شتابان خوب است. آهو خردمند را می‌توان بهترین گزینه برای نقش عزیز دانست. بازیگری که تاکنون او را در نقش مادر بزرگ ندیده‌ایم. خردمند حس‌های مادری دلسوز را که می‌خواهد با کلام خود فرزندان و نوه‌های خود را از ناهنجاری‌ها دور کند بخوبی به بیننده منتقل می‌کند. خردمند، رضا رویگری و بابک حمیدیان از بازیگرانی هستند که در به کجا چنین شتابان توانسته‌اند بازی‌های خود را کاملا کنترل کنند و غلوآمیز ظاهر نشوند.
آنها هرچند باید دیالوگ‌هایی را که کارگردان به آنها داده مقابل دوربین بگویند، اما تجربه سال‌ها بازی در نقش‌های مختلف به آنها کمک کرده که نوع بیان، نوع نگاه و کنش‌های خود را کنترل کنند تا بتوانند شخصیتی قابل باور به مخاطب ارائه کنند؛ شخصیتی که بیننده با او همذات پنداری کند و او را تقلبی و ساختگی نداند.
علی عمرانی از بازیگران تئاتر است که او را در مجموعه‌هایی مانند نیمکت و در گوش سالمم زمزمه کن که محمد رحمانیان برای تلویزیون کارگردانی کرده است، دیده‌ایم. تجربیات تئاتری، عمرانی را در اجرای نقش هاتف کمک کرده، چون به نظر می‌رسد کارگردان از او در اجرای نقش هاتف که کینه دیرینه از فریدون به دل دارد، ری اکشن‌های غلو شده خواسته که عمرانی بخوبی از پس آنها برآمده است. بازیگران جوان هم تا اینجای کار ضعیف ظاهر نشده‌اند، اما در میان همه این بازیگران و شخصیت‌ها نمی‌توان بسادگی از پسر بچه‌ای که نقش پسر هاتف (امیرعلی) را بازی می‌کند، گذشت.
گویا طالبی خواسته با طراحی شخصیت امیرعلی، شخصیتی بی‌رودربایستی را به بیننده نشان دهد که بدون ملاحظه بزرگ‌تری، کوچک‌تری یا ملاحظاتی که بزرگان دارند، هر چه در دل و فکر دارد بیان کند. البته امیرعلی را نماد کارگردان سریال به کجا چنین شتابان نیز می‌توان دانست. طالبی هر جا که نتوانسته شعارهای خود را در قالب دیالوگ‌هایی در دهان دیگر شخصیت‌ها بگذارد از طریق امیرعلی به مخاطبان می‌گوید بدون این‌که فکر کند کودک تبدیل به شخصیتی بی‌ادب می‌شود که بیشتر مردم دوست ندارند کودکان آنها این شخصیت را ببینند، چون براین باورند که نشان دادن چنین کودکانی در یک سریال نمایشی، بدآموزی دارد و کودکان آنها را پررو و گستاخ می‌کند.
طالبی شاید بر این باور است که سخن راست را باید از کودکان شنید، اما کارگردان به این نکته توجه نکرده که کودک گستاخ، کودکی نیست که سره را از ناسره تشخیص دهد. او کودکی است که به خود اجازه می‌دهد در کار بزرگ‌ترها دخالت کند، به جای آنها حرف بزند، به جای آنها تصمیم بگیرد و... این کودک در آینده به سخن بزرگ‌ترهای خود هم گوش نخواهد کرد، چون از کودکی بر بزرگ‌ترهای خود حکم رانده است. چه بسا شخصیت امیرعلی در واقع مهم‌ترین هدف سریال که احترام به بزرگ‌تر است را به چالش بکشاند.
نکته جالب در بین بازیگران سریال به کجا چنین شتابان، حضور حسن شکوهی به عنوان یکی از محافظان فریدون است. شکوهی تهیه‌کننده سریال است که پیش از این سریال «شب‌های برره» را نیز برای مهران مدیری تهیه کرده و درچند سکانس هم این سریال هم بازی کرد. او در سریال «سلام» که چند سال پیش از شبکه تهران پخش شد یکی از نقش‌های اصلی را بازی کرد، اما بازی او در سریال به کجا چنین شتابان در نقشی کاملا فرعی نشان‌دهنده علاقه شکوهی به مقوله بازیگری است.
با همه اینها سریال به کجا چنین شتابان قابلیت گسترش بیشتری داشت.به احتمال زیاد فریدون سردسته مافیای اقتصادی است که می‌توان با بسط این مافیا سریال را جذاب‌تر کرد؛ البته تا پایان قصه به کجا چنین شتابان راه زیادی در پیش است. شاید این مافیا برملا و ماهیت دارودسته فریدون نیز افشا شود، اما واقعیت این است که سریال به کجا چنین شتابان سنگ بنای خود را بر نصیحت‌های مستقیم جوانان گذاشت و تغییر این سنگ بنا در ذهن مخاطب کار چندان ساده‌ای نیست.

تنظیم برای تبیان : مسعود عجمی

 

شتاب در رساندن پیام

  

فرمود: اذا دخل النور فى القلب انشرح و انفتح ؛ هنگامى که نور به قلب انسان داخل شد گسترده و باز مى گردد!
عرض کردیم اى رسول خدا نشانه آن چیست ؟
فرمود: الانابة الى دار الخلود، و التجافى عن دار الغرور، و الاستعداد للموت قبل نزوله ؛ نشانه آن توجه به سراى جاوید و جدا شدن از سراى غرور، و آماده گشتن براى استقبال از مرگ پیش از نزول آن است در تفسیر على بن ابراهیم مى خوانیم که جمله «افمن شرح الله صدره للاسلام » درباره امیر مؤ منان على (علیه السلام ) نازل شده ، و در بعضى از تفاسیر آمده است که جمله فویل للقاسیة قلوبهم درباره  ابولهب و فرزندانش  مى باشد.
روشن است که این شان نزول ها در حقیقت از باب تطبیق مفهوم کلى بر مصداق هاى واضح آن است
جالب توجه اینکه در جمله «فهو على نور من ربه » نور و روشنائى به منزله مرکبى ذکر شده که مؤ منان بر آن سوار مى شوند، سرعت سیرش ‍ عجیب ، و مسیرش روشن ، و قدرت جولانش همه جهان را فرا مى گیرد.
 

عوامل "شرح صدر" و "قساوت قلب "

انسان ها در پذیرش حق و درک مطالب و خودجوشى یکسان نیستند، بعضى با یک اشاره لطیف یا یک کلام کوتاه حقیقت را به خوبى درک مى کنند، یک تذکر آنها را بیدار مى سازد، و یک موعظه و اندرز در روح آنها طوفانى بپا مى کند.
در حالى که بعضى دیگر شدیدترین خطابه ها و گویاترین دلائل و نیرومندترین اندرز و مواعظ در وجودشان کمترین اثرى نمى گذارد، و این مساله ساده اى نیست .
چه تعبیر جالبى دارد قرآن در این زمینه که بعضى را صاحب شرح صدر و گستردگى روح و بعضى را داراى تنگى و ضیق صدر معرفى مى کند چنانکه در آیه 125 سوره انعام مى گوید: «فمن یرد الله ان یهدیه یشرح صدره للاسلام و من یرد ان یضله یجعل صدره ضیقا حرجا کانما یصعد فى السماء:»  ؛ آنکس را که خدا مى خواهد هدایتش کند سینه اش را براى اسلام گشاده مى سازد، و آنکس را که بخواهد گمراه نماید سینه اش را چنان تنگ مى کند که گوئى مى خواهد به آسمان بالا رود!
جهل و گناه و لجاجت و جدال و مراء و همنشینى با بدان و فاجران و مجرمان و دنیاپرستى و هواپرستى باعث تنگى روح و قساوت قلب مى شود.این موضوعى است که با مطالعه حالات افراد کاملا مشخص است بعضى آنچنان روحشان باز و گشاده است که هر قدر از حقایق در آن وارد شود به راحتى پذیرا مى شود، اما بعضى به عکس آنچنان روح و فکرشان محدود است که گوئى هیچ جائى براى هیچ حقیقتى در آن نیست ، گوئى مغزشان را در یک محفظه با دیوارهاى نیرومند آهنى قرار داده اند.
البته هر یک از این دو عواملى دارد:
مطالعات پیگیر و مستمر و ارتباط مداوم با دانشمندان و علماى صالح ، خودسازى و تهذیب نفس پرهیز از گناه و مخصوصا غذاى حرام ، و یاد خدا کردن از عوامل شرح صدر است .
بر عکس جهل و گناه و لجاجت و جدال و مراء و همنشینى با بدان و فاجران و مجرمان و دنیاپرستى و هواپرستى باعث تنگى روح و قساوت قلب مى شود.
و اینکه قرآن مى گوید: آنکس را که خدا بخواهد هدایت کند شرح صدر مى دهد، یا اگر خدا بخواهد گمراه سازد ضیق صدر مى دهد، این خواستن و نخواستن  بى دلیل نیست ، سرچشمه هاى آن از خود ما شروع مى شود.
در حدیثى از امام صادق (علیه السلام ) مى خوانیم : اوحى الله عز و جل الى موسى یا موسى لا تفرح بکثرة المال ، و لا تدع ذکرى على کل حال ، فان کثرة المال تنسى الذنوب ، و ان ترک ذکرى یقسى القلوب ؛ خداوند متعال به موسى (علیه السلام ) وحى فرستاد که اى موسى ! از فزونى اموال خوشحال مباش ، و یاد مرا در هیچ حال ترک مکن ، چرا که فزونى مال غالبا موجب فراموش کردن گناهان است ، و ترک یاد من قلب را سخت مى کند!.
در حدیث دیگرى از امیر مؤ منان (علیه السلام ) آمده است : ما جفت الدموع الا لقسوة القلوب ، و ما قست القلوب الا لکثرة الذنوب ! ؛  اشک ها خشک نمى شوند مگر به خاطر سختى دل ها و دل ها سخت و سنگین نمى شود مگر به خاطر فزونى گناه !.
در حدیث دیگرى آمده است که از جمله پیام هاى پروردگار به موسى (علیه السلام ) این بود: یا موسى لا تطول فى الدنیا املک ، فیقسو قلبک ، و القاسى القلب منى بعید: اى موسى آرزوهایت را در دنیا دراز مکن که قلبت سخت و انعطاف ناپذیر مى شود، و سنگدلان از من دورند!.
و بالاخره در حدیث دیگرى از امیر مؤ منان على (علیه السلام ) چنین آمده است : لمتان : لمة من الشیطان و لمة من الملک ، فلمة الملک الرقة و الفهم ، و لمة الشیطان السهو و القسوة : دو گونه القاء وجود دارد: ؛ القاى شیطانى و القاى فرشته القاى فرشته باعث نرمى قلب و فزونى فهم مى شود، و القاى شیطانى موجب سهو و قساوت قلب مى گردد.
به هر حال براى به دست آوردن شرح صدر و رهائى از قساوت قلب باید به درگاه خدا روى آورد تا آن نور الهى که پیامبر وعده داده در قلب بتابد باید آئینه قلب را از زنگار گناه صیقل داد و سراى دل را از زباله هاى هوا و هوس پاک کرد تا آماده پذیرائى محبوب گردد، اشک ریختن از خوف خدا، و از عشق آن محبوب بى مثال تأثیر عجیبى در رقت قلب و نرمش و گسترش روح دارد، و جمود چشم از نشانه هاى سنگدلى است .
اشک ها خشک نمى شوند مگر به خاطر سختى دل ها و دل ها سخت و سنگین نمى شود مگر به خاطر فزونى گناه !.روشن است یاد خداوند اگر در عمق جان قرار گیرد و همچنین شنیدن آیاتى که بر پیامبر (صلى اللّه علیه و آله ) نازل شده است هرگاه به درستى تدبر شود باید مایه خشوع گردد، ولى قرآن گروهى از مؤ منان را  سخت ملامت مى کند که چرا در برابر این امور خاشع نمى شوند؟ و چرا همچون بسیارى از امت هاى پیشین گرفتار غفلت و بیخبرى شده اند؟ همان غفلتى که نتیجه آن قساوت دل و همان قساوتى که ثمره آن فسق و گناه است !
آیا تنها به ادعاى ایمان قناعت کردن و از کنار این مسائل مهم به سادگى گذشتن و تن به زندگى مرفه سپردن ، در ناز و نعمت زیستن ، و پیوسته مشغول عیش و نوش بودن با ایمان سازگار است ؟!
در حدیثى از على (علیه السلام ) مى خوانیم : لا تعاجلوا الامر قبل بلوغه فتندموا و لا یطولن علیکم الامد فتقسو قلوبکم ؛ در هیچکارى قبل از فرارسیدن زمانش عجله نکنید که پشیمان مى شوید، و فاصله میان شما و حق نباید طولانى گردد که قلوب شما قساوت مى یابد.
در حدیث دیگرى از زبان حضرت عیسى مسیح (علیه السلام ) مى خوانیم : لا تکثروا الکلام بغیر ذکر الله فتقسو قلوبکم ، فان القلب القاسى بعید من الله ، و لا تنظروا فى ذنوب العباد کانکم ارباب ، و انظروا فى ذنوبکم کانکم عبید، و الناس رجلان : مبتلى ، و معافى ، فارحموا اهل البلاء، و احمدوا الله على العافیة ؛ بدون ذکر خداوند زیاد سخن مگوئید که موجب قساوت قلب است ، و قلب قساوتمند از خدا دور است ، و به گناهان بندگان همچون ارباب نسبت به بنده اش نگاه نکنید، بلکه به گناهان خویش بنگرید همچون بنده اى در برابر مولى ، مردم دو دسته اند: گروهى مبتلا، و گروهى اهل عافیت ، نسبت به مبتلایان ترحم کنید، و خدا را بر عافیت سپاس گوئید.
مجموع این تعبیرات و تعبیرات فراوان دیگرى که مشابه آن است به خوبى روشن مى شود که قرآن محور حیات و مرگ را همان محور انسانى و عقلانى مى شمرد، چرا که تمام ارزش انسان نیز در همین قسمت نهفته شده است .
آیا کسانى که تنها از زندگى به این قانع شده اند که در عالم بیخبرى و دائما عیش و نوش بسر برند، نه ناله مظلومى را بشنوند، نه نداى منادیان حق را لبیک گویند، نه از ظلم ظالم ناراحت شوند، و نه از محرومیت مظلومان تکانى بخورند، تنها به خویشتن بیندیشند، و از غیر خود و حتى از خویشتن خویش بیگانه باشند، زنده اند؟!
آیا این زندگى است که محصول آن فقط صرف مقدارى غذا و پاره کردن تعدادى لباس و خوابیدن ها و بیدار شدن هاى تکرارى باشد؟
اگر زندگى این است چه تفاوتى میان حیوان و جهان آدمیت است ؟
پس باید پذیرفت که در ماوراى این ظاهر زندگى ، مغز و حقیقتى است که قرآن روى آن تکیه میکند و از آن سخن مى گوید.
جالب اینکه مردگانى که مرگشان داراى آثار حیات انسانى است از نظر قرآن زندگانند اما زنده هائى که هیچیک از آثار حیات انسانى در آنها دیده نمى شود در منطق قرآن مرده اند مرگى جانکاه و رقت بار.
پیامبر گرامى اسلام (صلى اللّه علیه و آله و سلّم ) فرمود: اربع یمتن القلب : الذنب على الذنب ... و مجالسة الموتى ، و قیل له یا رسول الله و ما الموتى ؟ قال کل غنى مترف : چهار چیز است که قلب انسان را مى میراند: تکرار گناه - تا آنجا که فرمود: و همنشینى با مردگان ، کسى پرسید اى رسول خدا مردگان کیانند؟! فرمود: ثروتمندانى که مست ثروت . 
 
منبع: تفسیر نمونه محمدی: گروه دین و اندیشه تبیان

1 سوره زمر آیه 22.
 

عوامل شرح صدر و قساوت قلب

  

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
 


  

تاریخ انتشار: سه شنبه 8 آذر 1390  | تعداد مشاهده : 1226  | ارسال به دوستان

عصرایران - وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با صدور بیانیه‌ای از وقایع امروز تهران ابراز تاسف کرد.

  در پی تجمعات اعتراض آمیز در مقابل سفارت انگلیس و باغ قلهک در تهران که منحر به تصرف این دو مکان توسط معترضین شد وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در بیانیه ای از برخی "رفتارهای غیر قابل قبول معدودی از معترضین" -که علیرغم تلاش نیروی انتظامی و تقویت نیروهای حفاظت کننده از سفارت - صورت پذیرفت ، ابراز تاسف کرده و از مسئولین امر خواسته شده است تا اقدامات و بررسی های فوری و ضروری در این رابطه به عمل آورند.

وزارت امور خارجه ضمن احترام به قوانین و مقررات بین المللی و با تاکید بر مصونیت اماکن دیپلماتیک ، بر تعهد دولت جمهوری اسلامی ایران به حفاظت و صیانت از اماکن و ماموران دیپلماتیک تاکید می نماید.

وزارت خارجه کشورمان در پایان تصریح کرد: بدیهی است از طریق مجاری قانونی و مبادی ذیربط موضوع مورد پیگیری قرار خواهد گرفت.





  

صله رحم در تعریف دقیق

در این مقاله ابتدا نگاه مختصری به برخی از آیات و روایات مربوط به صله رحم شده، سپس به بررسی و توضیح دقیق واژه صله رحم همت شده است. تا بحث صله رحم هر چند کوتاه اما به طور کامل ارائه شده باشد .


اهمیت صله رحم در اسلام به حدی است که می توان گفت جزء اولویت های بزرگ اسلامی است. هیچ راه نجاتی برای قاطع رحم وجود ندارد و برای صله کننده، مژده فراوانست. اسلام صله رحم را وسیله فزونی رزق و روزی، عامل بسیار موثر در افزایش عمر، پاک کننده اعمال و رفتار، آسان کننده سختی های مرگ، و موجب پاداشهای فراوان آخرتی و ... می داند. درباره صله رحم، هم در قرآن و هم در روایات سخن فراوانست. در قرآن می فرماید:
 وَالَّذِینَ یَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ (رعد: 21)؛ و کسانی که خدا آنچه را به پیوستن آن فرمان داده پیوسته می دارند و از خدایشان می ترسند.
وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ (بقره: 27) و قطع می کنند رشته‏ای را که خدا فرمان به پیوستن آن داده و در زمین فساد می کنند.
معنى هر دو آیه على الظاهر عامّ است و صله ارحام از مصادیق آن می باشد.
در روایات نیز سخن بسیار است از جمله:
 وَ قَالَ (ص) حَافَتَا الصِّرَاطِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ الْأَمَانَةُ وَ الرَّحِمُ- فَإِذَا مَرَّ الْوَصُولُ لِلرَّحِمِ وَ الْمُؤَدِّی لِلْأَمَانَةِ نَفَذَ إِلَى الْجَنَّةِ- وَ إِذَا مَرَّ الْخَائِنُ لِلْأَمَانَةِ وَ الْقَطُوعُ لِلرَّحِمِ- لَمْ یَنْفَعْهُ مَعَهُمَا عَمَلٌ- وَ یَکْفَأُ بِهِ الصِّرَاطُ فِی النَّار (بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار،ج‏71، 105)؛ در دو گوشه صراء روز قیامت امانت است و رحم، و چون صله کننده رحم و امانت پرداز بر آن بگذرند به بهشت رسند و چون خائن در امانت و قاطع رحم بر آن گذرند هر چه کردند سودشان ندارد، و صراط آنها را به دوزخ وارد کند.
وَ قَالَ الصَّادِقُ (ع) صِلَةُ الرَّحِمِ تُهَوِّنُ الْحِسَابَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ هِیَ مَنْسَأَةٌ فِی الْعُمُرِ وَ تَقِی مَصَارِعَ السَّوْء(همان ،ص104)امام صادق(علیه السلام) فرمود: صله رحم حساب را آسان کند در روز قیامت، و  عمر را دراز کند، و از مردن بد حفظ کند.

درباره اینکه ارحام چه کسانی هستند، نص دقیقی وجود ندارد شهید ثانى ره گفته: اصحاب فقهاء اختلاف دارند که قرابت کیانند؟ چون نصى در بیان آن نرسیده و بیشتر آن را امرى عرفى دانند که در عادت، وابسته ی در نسب شمرده شوند، خواه ارث برند یا نه
شخصی به رسول خدا عرض کرد: «من اقوامی دارم که به آنها احسان می‌کنم ولی آنها مرا اذیّت می‌کنند. می خواهم دیگر کاری به آنها نداشته باشم امام فرمود: در این صورت خداوند همه شما را رها می کند عرض کرد: پس چه کنم؟ امام فرمود: به آن کس که تو را محروم ساخته بخشش کن و با آن کس که از تو قطع کرده بپیوند و آن را که به تو ظلم کرده، ببخش. و اگر چنین کنی خداوند پشتیبان تو خواهد بود.(بحارالانوار، ج 74، باب 3، ص89)     
نیز رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: صدقه ده  اجر دارد، و قرض هیجده تا و صله برادران(دینی) بیست تا و صله رحم بیست و چهارتا.(همان)
تامل در روایات صله رحم انسان را بسیار به وجد آورده و مشتاق به عمل می نماید اما سوالات بسیاری ذهن را مشغول می کند که تا پاسخهای واضحی بدست نیاید، تکلیف دقیق ما پیرامون صله رحم مشخص نمی شود. از جمله آنکه معنای دقیق صله رحم چیست و رحم به چه کسانی می گویند؟ چه کنیم تا به صله رحم عمل کرده باشیم؟ لذا با نگاهی دقیق به معنای صله رحم در لغتنامه های عربی و فارسی و اقوال علمای اسلامی به توضیح این واژه می پردازیم .
صله از ریشه وصل است و در دو معنای بهم پیوستن، و احسان کردن می باشد و لفظ  صله در "صله رحم" شامل هر دو معنا می شود و برای هر دو معنا سند معتبر موجود است.
وصل: وَصْلًا و صِلَةً و صُلَةً الشی‏ءَ بالشی‏ءِ: آن دو چیز را با هم پیوند داد، هُ بِالْف دینار: هزار دینار به او بخشید- وَصْلًا وَ صِلَةً رَحِمَهُ: صله رحم کرد و به خویشاوندان خود رسید، فلاناً: به فلانى رسید و نزد او ماند، به او کمک و بخشش نمود(فرهنگ ابجدی ،عربی فارسی ،ج 1ص 10)
المنجد درباره "وصل" و _رحمه: احسن الی الاقربین الیه من ذوی النسب و عطف علیهم و رفق بهم:(یعنی نیکی و مهربانی کند به خویشاوندان که با او نسبت خویشی رحمی دارند.(المنجد،انتشارات اسلام ،چاپ دوم ،سال 80)
همچنین است در مفردات و لسان العرب و...
از روایات نیز هر دو معنا استفاده می شود در حالی که تلقی عوام فقط معنای اول، یعنی دیدار از یکدیگر است .
و مراد از رحم: معنای لغوی رحم، زهدان به معنی جای کودک در شکم مادر را گویند. واژه رحم، در صله رحم استعاره برای قرابت و خویشاوندی است. (دهخدا، علی اکبر؛ لغت نامه، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1373 ، چاپ اول،ج14، ص20572 )
اما درباره اینکه ارحام چه کسانی هستند، نص دقیقی وجود ندارد شهید ثانى ره گفته: اصحاب فقهاء اختلاف دارند که قرابت کیانند؟ چون نصى در بیان آن نرسیده و بیشتر آن را امرى عرفى دانند که در عادت، وابسته ی  در نسب شمرده شوند، خواه ارث برند یا نه.
قول دیگری نیز می گوید: هر که وابسته نژادى است در عرف و گرچه فاصله دور دارد، با حفظ اولویت مراتب بر یکدیگر،(هرچه نسبت نزدیکتر باشد، صله از اهمیت بیشتری برخوردار است) چه مذکر باشند چه مونث، برخى عامه آن را منحصر دانسته اند در آنها که نباید با هم زناشوئى کنند و محرم یک دیگرند (مثل خواهر و برادر) و اگر هر دو یک جنسند یکى‏ را مذکر فرض کنند و دیگرى را مونث، چنانچه زناشوئیشان حرام باشد، رحم هم باشند.
قول معروف دیگری نیز می گوید رحم، پیوند نژادیست میان وابستگان به یک مادر، (که چون بالا رود و مادر بزرگها هم حساب شوند، دایی، خاله، عمو و عمه هم از ارحامند) و بقولى رحم خویشاوند از دو طرف است، پدران و هر چه بالا روند، و فرزندان و هر چه به پائین روند.(آداب معاشرت- ترجمه جلد شانزدهم بحارالانوار، ج‏1، ص 71 )

از همین رو کادو دادن در آنجاها که در عرف مرسوم است، مثل کادوی عروسی، یا تولد و امثالهم از مصادیق صله رحم است که اگر شامل افراط و تفریء ریا، خودنمایی و ... نباشد، ثواب صله دارد. میهمانیها و دید و بازدیدها نیز همه از مصادیق صله است و در جاهایی که عرف بدان اهمیت بیشتری می دهد مثل دیدار از خویشی که از سفر آمده است، اهمیت بیشتر دارد.
بنابراین صله رحم به معنی پیوستن به خویشاوندان و احسان به ایشان است. درباره حدود احسان هم، روایت است که صله رحم کنید حتی با شربت آبی. و قول پیغمبر است که صله کنید با ارحام خود گرچه به سلام کردن باشد، ... و شکى ندارد که با فقر پدران یا فرزندان صله با مال واجب است و براى خویشان دیگر مستحب است و در طبقه وارثان مؤکد است و به اندازه هزینه زندگى است، و اگر بى‏نیاز باشند به این است که هدیه بدانها بدهد. (بحارالأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، ج‏71، ص: 11،ترجمه آداب معاشرت ،ج16،ص70)
از همین رو کادو دادن در آنجاها که در عرف مرسوم است، مثل کادوی عروسی، یا تولد و امثالهم از مصادیق صله رحم است که اگر شامل افراط و تفریء ریا، خودنمایی و ... نباشد، ثواب صله دارد. میهمانیها و دید و بازدیدها نیز همه از مصادیق صله است و در جاهایی که عرف بدان اهمیت بیشتری می دهد مثل دیدار از خویشی که از سفر آمده است، اهمیت بیشتر دارد. پس به بسیاری از رسومات پسندیده عرفی باید به دیده احترام نگریست .
انسیه نوش آبادی
بخش اخلاق و عرفان اسلامی
 
.SendToNetwork { width: 70px; clear: right; height: 16px; border: 1px solid #8A9CC2; direction: rtl; text-align: right; padding: 5px; font-size: 8pt; background: #EAE7D6; float: left; margin: 5px 10px; } .SendToNetwork_text, .SendToNetwork_icon { float: right; } .SendToNetwork_text { width: 50px; margin-top: 2px; line-height: 1; } .SendToNetwork_icon { width: 20px; } .SendToNetwork_icon img { cursor: pointer; } a img { border: none; } ارسال به function SendToWall() { var type = "1"; var id = ""; id = "166621"; if (id == "") id = "166621"; $.ajax({ type: "POST", url: "/webservices/Socialnetwork/SocialNetwork.asmx/SendToWall", data: "{ ID:"+id+", Type:"+type+"}", contentType: "application/json; charset=utf-8", dataType: "json", success: function (recdata) { var i = recdata.d; if (i == -1) ShowMessage("warning", "لطفاً ابتدا در سیستم شناسایی شوید."); if (i == -2) ShowMessage("success", "شما عضو شبکه اجتماعی تبیان نمی باشید."); if (i == 0) ShowMessage("success", "ارسال به شبکه اجتماعی تبیان با موفقیت انجام شد."); }, error: AjaxFailed }); function AjaxFailed(result) { ShowMessage("error", "برای ارسال لطفا ابتدا به شبکه اجتماعی تبیان بپیوندید."); } } function ShowMessage(MessageType, MessageText) { var w = ($(window).width() / 2) - 200; $("body").append("
" + MessageText + ""); $("div[id=" + MessageType + "]").slideDown(500).delay(3000).slideUp(500); }


  

سیمای سیاسی دهخدا

وقتی نام دهخدا به میان می آید همه "لغت نامه" حجیم دهخدا را به خاطر می آورند و یا اگر کمی تا قسمتی اهل مطالعه باشند "امثال و حکم" او را ، که هر دو(و صد البته بیش و پیش از همه لغت نامه) در عرصه فرهنگ ستاره های درخشانی هستند . دهخدا با صرف 45 تا 50 سال از عمر خویش برای تدوین لغت نامه کاری سترگ و حقی بزرگ بر گردن زبان فارسی نهاد، کاری که می توان آن را با سرودن شاهنامه توسط فردوسی مقایسه کرد. ولی آیا در سیمای استادعلی اکبر دهخدا که سنین پرشور و فعال خود را در روزها و سالهای پرشور انقلاب مشروطه سپری کرده است تنها همین یک چهره ادیب و محقق را می توان یافت؟ در سالهای اخیر دهخدای اهل سیاست رفته رفته در سایه دهخدای صاحب لغت نامه رنگ می بازد و به فراموشی سپرده می شود.

دهخدا در جایگاه روزنامه نگار:

مطبوعات و جراید روزانه و هفتگی را یکی از ارکان مردم سالاری می دانند چرا که حکومت های استبدادی بر نادانی و ناآگاهی مردم بسیار تاکید دارند زیرا این ناآگاهی ضامن بقای رژیم های استبدادی است. ولی نظام مردم سالار چون برخواسته از مردم و برای مردم است چیزی برای پنهان کردن ندارد و چون مردم صاحبان این حکومت هستند دانستن حق آنان تلقی می شود. سلسله قاجار هم  متکی بر دیکتاتوری بود  و وضع به همین منوال بود:" قدیمی ترین و اولین روزنامه یومیه که در کشور ما به وجود آمده روزنامه "خلاصه الحوادث" است که همه روزه به استثنای روزهای یکشنبه و جمعه روی یک ورق طبع و توزیع می شده است. انتشار این روزنامه در زمان مظفرالدین شاه بوده و شماره اول آن در روز دوشنبه 14 جمادی الاخر 1316(ق) منتشر گردید.(1)

دوره مظفرالدین شاه ادامه استبداد یکپارچه ناصرالدین شاه بود اگر چه ظاهر مجلل آن را نداشت و روزنامه ای که در دوره استبداد اجازه چاپ می یابد جز انتشار اخباری که اطلاع رسانی مفیدی را در برندارد ، نخواهد بود؛ روزنامه خلاصه الحوادث نیز به اخباری نظیر " خداوند به فلان شاهزاده خانم پسری عنایت فرموده" خلاصه می شد.

ولی نهضت مشروطه بر این خام خیالی ها خط بطلان کشید " با آغاز مشروطه نویسندگان فرصت آن را یافتند که آزادانه و آشکار به وسیله قلم به پیکار با استبداد برخیزند. اما آزادی خواهان وضع نامطلوبی داشتند زیرا دستگاههای چاپ و کاغذ و همه گونه ابزار کار در دست دولتیان و مستبدان بود. آزادی گفتار و انتشار جراید و تحریر تضمین نبود و تاسیس روزنامه تابع مقررات سختی بود و احتیاج به درخواست و موافقت  وزیر انطباعات و صدور فرمان شاهی بود. پس از اعلان مشروطیت و آزادی مطبوعات شماره روزنامه ها روی به فزونی نهاد و دهها روزنامه در تهران و رشت و تبریز و دیگر شهرستان های ایران انتشار یافت..."(2) صبح صادق، حبل المتین، صوراسرافیل، روح القدس، مساوات، ترقی و تمدن و دهها روزنامه دیگر در این شرایط سربرآوردند" نه ماه پس از آنکه کشور ایران جزء دولت های مشروطه قرار گرفت... علامه علی اکبردهخدا با عنوان نویسنده و سردبیر و میرزا جهانگیرخان شیرازی با عنوان گرداننده امور و میرزا قاسم خان صوراسرافیل با عنوان صاحب سرمایه و مدیر به تاسیس( هفته نامه صور اسرافیل) مبادرت ورزیدند"(3) این روزنامه در محل کتابخانه تربیت واقع در خیابان ناصری تهران آغاز به انتشار کرد.

پس از یک دوره طولانی، استبداد و ناآگاهی، روزنامه ایی که با نثری مردم پسند و نه فاضلانه اخبار روز و تحلیل های سیاسی را در اختیار مردم نهد مطمئناً با استقبال آنان مواجه خواهد شد شمارگان صوراسرافیل خود بیانگر این واقعیت در عصر مشروطه است. " روزنامه صوراسرافیل یکی از ارزشمندترین، موفق ترین و پر طرفدارترین روزنامه های دوره مشروطیت بود. تعداد تیراژ اولین شماره آن گواه بر این مطلب است که روز پنج شنبه 17 ربیع الاول 1325(= 1286 ش) در هشت صفحه و 24 هزار نسخه در تهران به چاپ رسید."(4)

محبوبیت صوراسرافیل در میان مردم به مقالات طنزآمیز چرند و پرند با امضای " دخو " مربوط می شد و دهخدا در این ستون با بیانی طنزگونه مسائل اقتصادی، سیاسی و فرهنگی جامعه را به زبانی ساده و همه کس فهم به رشته تحریر درآورده و به این ترتیب در میان مردم جایگاه رفیعی یافت. نوشته های دهخدا در ستون چرند و پرند از دو نظر قابل توجه اند. نخست سبک نوشتار دهخدا در این مقالات که می توان آنها را به نوعی سبک جدیدی در نگارش فارسی دانست که تاثیر آن بر نوشته های امروزی آشکار است؛ همچنین استدلال ها و طعنه های سیاسی دهخدا در دفاع از مشروطه در نوع خود بی نظیر بودند و تاثیر زیادی در طرفداری مردم از حکومت مشروطه داشتند.ادوارد براون محقق شهیرانگلیسی صوراسرافیل را یکی از بهترین مطبوعات ایام مشروطه به شمار می آورد و او نیز از ستون فکاهی چرند و پرند به عنوان کاملترین نمونه ادبیات هجایی( انتقادی) ایران یاد می کند.(5)

انتشار صور اسرافیل در طول مدت انتشار پنج بار متوقف شد. وقفه اول و دوم آن هر دو به خاطر مقالات تند و تیز روزنامه بود و در هر دو بار روزنامه برای مدتی  تعطیل شد. پس از مدتی روزنامه مجددا توقیف شد و محل چاپ روزنامه نیز مورد غارت و حمله قرار گرفت. وقفه چهارم طولانی شد و دلیل آن بیماری دهخدا ذکر می شد. آخرین توقف در کار چاپ روزنامه سه روز قبل از به توپ بستن مجلس شورای ملی بود. انتشار 32 شماره در تهران و سه شماره در اروپا( پس از تبعید دهخدا) حاصل فعالیت این روزنامه مردمی است. بالای صفحه اول این روزنامه با آیات : " نفخ فی الصور فاذاهم من الاجداث الی ربهم ینسلون " و" فاذا نفخ فی الصور فلا انساب بینهم"  تزئین یافته بود که نشانی از نقش بیدارگر این روزنامه در آن روزهای انقلابی است.

دهخدا در خاطرات خود درباره اقبال مردم از صور اسرافیل  می گوید:" محل اداره روزنامه در ضلع غربی خیابان علاءالدوله( فردوسی فعلی) نزدیک میدان توپخانه روبروی مهمانخانه مرکزی و بالاخانه ای بود با پله های بسیار از کف خیابان برای بالا آمدن. روزهایی که روزنامه منتشر می شد، پیرمردی خمیده قامت که شغل باربری داشت با پشته سنگین خود از آن پله ها بالا می آمد یک عباسی( چهارشاهی) بهای یک شماره روزنامه را می داد و می خرید و می رفت. یک روز که نفس زنان از آن پله های تیز و طولانی بالا آمد. گفتم: چرا کوله پشتی خود را دم در نمی گذاری که راحت تر بالا بیایی. گفت: ممکن است ببرند. گفتم: پس از همان پایین وقتی می آیی مرا صدا بزن، روزنامه را من پایین می آورم و پولش را آنجا می گیرم که شما این همه پله را بالا نیایید و فرسوده نشوید. گفت: پولی که می دهم بابت بهای روزنامه است، اگر خودم برای گرفتنش از پله ها بالا نیایم پس ثوابش چه می شود؟ دهخدا می نویسد؛ از این همه اعتقاد راستین و بیان صادقانه و صمیمانه مدتها در حیرت ماندم، و به خود گفتم: اگر سخنم و نوشته هایم تاثیری دارد بی شک مایه اش همین صفا و صداقت ها و اعتقادات است."

دهخدا پس از مجلس اول:

ابتدای تابستان 1287 ش(1326ق) برای مجلس نوپای ملی یک روز فاجعه بار بود. محمدعلی شاه به کمک قزاق ها و فرماندهان روسی از صبح زود در میدان بهارستان با چندین عراده توپ گردآمده و دهانه توپ ها را رو به سوی مجلس گردانده بودند. جنگ سختی میان مشروطه خواهان که در مجلس و مسجد سپهسالار( مدرسه شهید مطهری فعلی) مستقر بودند و نیرویهای طرفدار سلطنت مطلقه درگرفت" عصر روز دوم تیرماه 1287 محمدعلی شاه ظاهراً فرمانروای مطلق کشور پهناور ایران و از پیروزی خود شادکام بود."(7)

محمدعلی شاه در اولین اقدام پس از این پیروزی طی فرمانی دستگیری سران آزادی خواه را صادر کرد. در این جریان ملک المتکلمین و میرزا جهانگیرخان( همکار دهخدا در صوراسرافیل) کشته شدند. و متعاقب آن " درهای سفارت انگلیس بر روی پناهندگان باز شد و.. قریب به هفتاد نفر از مشروطه خواهان درسفارت انگلیس پناهنده شدند که از آن جمله، تقی زاده،... میرزا علی اکبر خان دهخدا، سید حسن حبل المتین و دولت آبادی بودند."(8)

عده ایی  پناهنده شدن دهخدا به سفارت انگلیس را دلیل وابستگی او به مقامات انگلیسی به شمار آورده اند. "....چگونه می توان تصور شد کسی که می گوید:

هنوزم ز خردی به خاطر در است

که در لانه ماکیان برده دست

به منقارم آن سان به سختی گزید

 که اشکم چو خون از رگ آندم جهید

پدر خنده بر گریه ام زد که: هان

وطن داری آموز از ماکیان"(9)

 

   

دهخدا با نفی بلد شدن از سوی محمدعلی شاه جزای آزادی خواهی خود را گرفت. پس از به توپ بستن مجلس و بستن آن و آغاز استبداد صغیر ، محمدعلی شاه به اصرار خواستار تبعید جمعی از آزادیخواهان از جمله دهخدا شد. در روز بعد 19 جمادی الآخر 1326 تبعید شدگان را از تهران به انزلی سپس به قفقاز و باکو منتقل کردند تا از آنجا هر یک مقصدی را برای خود انتخاب نمایند.

" دهخدا و عده ایی از آزادیخواهان پاریس را انتخاب کردند... معاضد السلطنه (میرزا ابوالحسن خان پیرنیا ) و دهخدا به فکر افتادند که روزنامه صوراسرافیل را مجدداً در پاریس منتشر کنند ولی...مقامات فرانسه با نشر آن روزنامه موافقت نکردند و ( آندو) برای نشر روزنامه به سوئیس رفته و در آنجا روزنامه صوراسرافیل را با همان سبک و مسلکی که داشت منتشر کردند."(10) مدتی بعد از آن عازم استانبول شد و در آنجا روزنامه فارسی " سروش " را به کمک ایرانیان آنجا منتشر کرد که حدود پانزده شماره از آن منتشر شد.

دهخدا در خانه ملت و در نقش یک فعال سیاسی:

در جریان انقلاب مشروطه، مشروطه خواهان پس از نیل به مقصود و تشکیل مجلس شورای ملی به دو حزب مجزا انفکاک یافتند: اعتدالیون و دموکراتها. اعتدالیون چنانکه از نام آنها برمی آید خواستار تغییرات آرام و توام با حفظ سلطنت بوده و معتقد بودند که ذهن مردم را یک شبه نمی توان تغییر داد. بیشتر اعضاء این حزب از اشراف زادگان و کارگزاران دولتی بودند. در مقابل دموکراتها که طبعی پرشور داشته و تندروهای این حزب خواستار تغییر رژیم به جمهوری بودند. علی اکبر دهخدا جزء حزب اعتدالیون بود و درهمین حال در کنار دیگر مشروطه خواهان با قلم خود به آرمان ملت ایران یاری می رساند.

مجلس شورای ملی با رای مظفرالدین شاه شروع به کار کرد و چندی بعد مظفرالدین شاه درگذشت، محمدعلی شاه که از اساس با مشروطه مخالف بود به سلطنت رسید و از همان ابتدا با دسایس روس ها هم آوا شد تا جنبش ملی ایران را با توطئه یا ارعاب فرونشاند. مشروطه خواهان به نارضایتی محمدعلی شاه آگاه بوده و می دانستند که وی برای سرکوب مشروطه طلبی ، ترور رهبران این نهضت را در نظر دارد و برای آنکه رهبران نهضت در امان بمانند " شبها عده ایی از مجاهدین به خانه افرادی که بیشتر مورد سوءظن شاه بودند می رفتند و تا صبح کشیک می دادند... در کمیسیون مخصوص مجلس مطرح و تصمیم گرفته شد، اشخاصی که جانشان در خطر است به مجلس بیایند زیرا محافظت از مجلس آسانتر از خانه ها بود" دهخدا و میرزا جهانگیر خان از متحصنین مجلس بودند."(11)

پس از انحلال مجلس اول وچنانکه گفته شد تبعید دهخدا به اروپا وآغاز استبداد صغیر ؛ بیداری مردم ایران سبب شد که خواب خوش محمدعلی شاه چندان نپاید، مجاهدان از رشت و تبریز و قم و مجاهدان بختیاری و بسیاری شهرهای دیگر به سوی تهران سرازیر شدند و محمدعلی شاه تاج و تخت را فروگذاشته ، به سفارت روس پناهنده شد و در تاریخ 27 جمادی الثانی 1327( 25 تیر 1288) از سلطنت استعفا داد. استعفای وی راه را برای انتخابات مجلس دوم گشود و " علامه علی اکبرخان دهخدا از طرف مردم کرمان و تهران به نمایندگی دوره دوم مجلس شورای ملی انتخاب شد و به استدعای رهبران مشروطه از استانبول به تهران آمد. دهخدا در فاصله ورود به تهران تا آغاز جنگ جهانی اول گذشته از سمت نمایندگی مجلس به تحریر مقالات سیاسی و انتقادی مشغول بود."(12)

مجلس دوم سرنوشتی بهتر از مجلس اول نیافت. ایران آن زمان صحنه مداخلات دول قدرتمند خارجی از جمله روس و انگلیس و امریکا بود که سومی تازه وارد صحنه سیاسی ایران شده بود. شرح رویدادهای منتهی به انحلال مجلس دوم در حوصله این نوشتار نیست. به هر روی مجلس دوم با اتمام مدت اولتیماتوم روسیه و مانور نظامی آن کشور در استان های شمالی کشور دولت و مجلس دوم را در تنگنا قرار داده و در اندک زمانی پس از تشکیل(1329ق)، مجلس دوم تعطیل شد. با شروع جنگ جهانی اول در رمضان 1332، دهخدا به یکی از روستاهای منطقه بختیاری رفته و کار تحقیق و پژوهش را آغاز کرد.

اما زندگی سیاسی دهخدا در اینجا به پایان نمی رسد. چند سال بعد، وقتی بحث ملی شدن صنعت نفت مطرح شده بود، دهخدا جسورانه به دفاع از آن پرداخت و مقالاتی را نیز بر علیه حکومت استبدادی انگلستان نوشت.طرفداری دهخدا از مصدق و یارانش تا به آنجا بود که وقتی کودتای بیست و هشت مرداد به پیروزی رسیده بود و سربازان شاه به دنبال دکتر فاطمی یار وفادار دکتر مصدق می گشتند تا او را دستگیر کنند به خانه دهخدا ریختند و و خانه او را برای پیدا کردن دکتر فاطمی به هم ریختند و چون او را نیافتند، دهخدا را بازداشت کرده و با شکنجه های بسیار سعی کردند تا حرفی از زبان آن پیرمرد بشنوند. سرانجام  چون به نتیجه ای نرسیدند پیکر نیمه جان او را در دالان خانه اش رها کردند. سرانجام علامه دهخدا در ساعت شش وچهل وپنج دقیقه بعد از ظهر روز دوشنبه هفتم اسفند ماه 1334 در سن 77 سالگی پس از عمری خدمت به سیاست و فرهنگ و علم و ادب ایران در خانه مسکونی خویش واقع در خیابان ایرانشهر (جلال بایار) تهران به رحمت ایزدی پیوست. جنازه آ ن مرحوم در بامداد روز چهارشنبه به شهر ری مشایعت و در ابن بابویه در مقبره خانوادگی مدفون شد.

سایت تبیان - فریبا کاظم نیا

پی نوشت ها:

1- یعقوبی. رضا، زندگی نامه علامه علی اکبر دهخدا با تاکید بر جنبه سیاسی آن 1377، ص 33.

2- همان.

3- همان، ص 37.

4- همان، ص 38.

5-  همان، ص 55.

6- شمیم، علی اصغر، ایران در دوره سلطنت قاجار، ص 510.

7- همان، ص 512.

8- یعقوبی رضا، زندگی نامه...، ص 84.

9- همان، ص 3 و 92.

11- همان، ص 77.

12- همان، ص 125.

سیمای سیاسی دهخدا

  

مراسم تشییع زنده یاد شهید استاد مسعود علی‌محمدی صبح امروز پنجشنبه با حضور گسترده مردم از مقابل منزل آن مرحوم (خیابان شریعتی) برگزار شد.

تصاویر: تشییع استاد مسعود علی‌محمدی

persianv

  

» زمان و تاریخ دقیق مرحله سوم واریز یارانه های نقدی
» شتاب در رساندن پیام
» عوامل شرح صدر و قساوت قلب
» عکس های مرداد ماه شبنم قلی خانی
» انتقاد شدید وزارت خارجه ایران از وقایع امروز تهران
» صله رحم در تعریف دقیق
» سیمای سیاسی دهخدا
» تصاویر: تشییع استاد مسعود علی‌محمدی
» عکس: فرار از مرگ حتمی
» کشف پیراهن 5900 ساله در ارمنستان

» دانلود آهنگ جدید
» دانلود کلیپ
» قیمت خودرو
» بازی ان لاین
» عکس جالب
» قیمت سکه
» دانلود نرم افزار
» قیمت طلا و سکه
» عکس عاشقانه
» بازی فلش
» آموزش زبان
» نرخ ارز
» خرید پستی
» خرید آموزش نرم افزار
» تبادل لینک
» لینک باکس
» خرید شارژ
» مدل لباس
» چت روم
» دانلود مقاله
» عکس دختر

نرخ طلا و ارز	تغییر
انس جهانی به دلار
گرم طلای 18 در بازار
سکه بهار آزادی
سکه امامی
سکه نیم
سکه ربع
سکه گرمی
دلار آزاد
یورو آزاد

  FEED